زیان بیشتر زنان از قطعی اینترنت در ایران؛ چون «بازار کار موازی» در حال فروپاشی است

۲۴ اردیبهشت ۱۴۰۵-رادیو فردا

یک ویراستار در یک انتشاراتی در تهران، یک مربی آنلاین یوگا، و مادری روستایی که از طریق اینستاگرام غذای خانگی می‌فروشد، تنها سه نمونه از زنان ایرانی هستند که معیشت‌شان در پی قطع مداوم اینترنت در کشور از بین رفته است.

سه مورد قطع اینترنت در ایران طی ماه‌های اخیر، از جمله قطعی فعلی که طولانی‌ترین مورد ثبت‌شده تاکنون است، ضربه‌ای ویرانگر به اقتصاد وارد کرده است. و در بسیاری از موارد، این زنان هستند که بیش از همه آسیب دیده‌اند. یک مربی یوگا در تهران به رادیو فردا گفت که محدودیت‌های اینترنتی مانع برگزاری کلاس‌های آنلاین او شده و تنها منبع درآمدش را از بین برده است.

او که نخواست نامش فاش شود، گفت: «تازه داشتم یاد می‌گرفتم روی پای خودم بایستم، اما توان پرداخت هزینه وی‌پی‌ان مطمئن را ندارم. خیلی گران است و درست هم کار نمی‌کند».

او افزود: «من خوش‌شانس هستم چون با پدر و مادرم زندگی می‌کنم، اما همکارانی را می‌شناسم که دیگر نمی‌توانند اجاره خانه‌شان را پرداخت کنند».

او خاموشی دیجیتال را «شکنجه» توصیف کرد و گفت «با جنگ و قطع اینترنت، زندگی برای خیلی‌ها متوقف شده است».

«آپارتاید اینترنتی»

جمهوری اسلامی آخرین دور قطع اینترنت را در ۹ اسفند ۱۴۰۴، همزمان با حملات آمریکا و اسرائیل به ایران، اعمال کرد.

اگرچه واشینگتن و تهران در ۱۹ فروردین به آتش‌بسی شکننده دست یافتند، اما دسترسی به اینترنت هنوز برقرار نشده و شهروندان بیش از دو ماه است در تاریکی دیجیتال به سر می‌برند. تنها کسانی که توان پرداخت هزینه ابزارهای گران ضد فیلترینگ را دارند، همراه با افرادی که دسترسی مورد تأیید حکومت دارند، می‌توانند آنلاین شوند.

امیلی بلات، پژوهشگر رسانه و نویسنده کتاب «رسانه و قدرت در ایران مدرن»، به رادیو فردا گفت: «فقط شش ماه پیش، میلیون‌ها زن ایرانی کسب‌وکارهای آنلاین پررونقی داشتند. سرکوب خونین ۱۸ و ۱۹ دی و جنگ با آمریکا، همراه با رژیم جدید آپارتاید اینترنتی، تأثیر عظیمی بر آن اکوسیستم پررونق گذاشته است».

او افزود: «اینترنت که زمانی شریان حیاتی بسیاری از کسب‌وکارهای ایرانی بود، حالا برای همه به‌جز گروهی نخبه، یا دور از دسترس است یا غیرقابل‌ پرداخت».