سوری بابایی چگینی؛ زندان و ممنوعیت خروج به خاطر فیلمبرداری از سرکوبگران

۱ اردیبهشت ۱۴۰۵-هرانا

طبق اطلاعات رسیده به ایران‌وایر «سوری بابایی چگینی»، زندانی سیاسی سابق که شامگاه ۱۶دی ماه ۱۴۰۴ در اعتراضات قزوین بازداشت شد به سه سال حبس تعزیری به دلیل «تبلیغ علیه نظام» و «توهین به رهبری» و دوسال ممنوع‌الخروجی از کشور محکوم شده است. او بیش از ۱۰۰ روز در بازداشت اطلاعات سپاه در زندان «چوبیندر» قزوین در قرنطینه است. در کیفرخواست صادر شده، مخالفت او با «صیغه» و «حمایت از برابری حقوق زن و مرد» به‌عنوان مصادیقی ذکر شده که به ادعای مقام‌های قضایی می‌تواند به «تضعیف نهاد خانواده» و «گسترش فساد» منجر شود؛ بر همین اساس، وی مجرم شناخته شده است.

امکان داشتن وکیل از او سلب شده است. از زمان بازداشت ممنوع‌ از تماس و ممنوع از ملاقات بوده است. در حکمی که به او ابلاغ شده درج شده که تلفن همراه  و خط او به نفع دولت توقیف شده است.

***

سوری بابائی چگینی، روز ۱۶دی‌ماه ۱۴۰۴ به اتهام فیلم‌برداری از نیروهای حکومتی هنگام ضرب‌وشتم و بازداشت معترضان بازداشت شد.

او هفته گذشته پس از حدود ۹۰ روز توانسته با خانواده خود تماس بگیرد. زمان تماس گرفتن خانم بابایی چگینی در اختیار ماموران زندان است و هر زنانی که ماموران اراده کنند می‌تواند با بیرون از زندان در تماس باشد.

این زندانی سیاسی در سال‌های گذشته نیز در دوران بازداشت از ملاقات و تماس محروم بوده و حتی اجازه تماس با وکیل خود را نداشته است. همچنین گزارش شده که وی به دستور رییس زندان، توسط زندانی‌ای به نام «مومنی» و همراهانش، با بهانه‌های مختلف مورد ضرب‌وشتم قرار گرفته است.

سوری بابایی چگینی طی سال‌های گذشته بارها بازداشت شده است. او مادر سه فرزند است. در مقاطعی همسر او «رضا مراد بهروزی» هم زندانی بود و فرزندانشان بدون حضور والدین زندگی کردند.

او کنشگر مدنی معترض به حجاب اجباری است که نخستین بار شامگاه چهارشنبه، ۲۲تیر ۱۴۰۱ در قزوین بازداشت شد. او پیشتر نیز به دلیل فعالیت‌های مدنی خود به‌ویژه در مورد حجاب اجباری به دادسرا احضار شده بود.

محرومیت از دیدار با فرزندان به دلیل نداشتن حجاب اجباری

طبق اطلاعاتی که به ایران وایر رسیده است سوری بابایی چگینی به‌دلیل امتناع از رعایت حجاب اجباری در زندان، از حقوق اولیه یک زندانی محروم شده است. مقامات به وی اعلام کرده‌اند در صورت رعایت حجاب، اجازه ملاقات با خانواده‌اش صادر خواهد شد؛ شرطی که خانم بابایی چگینی آن را نپذیرفته است.

همچنین، در تاریخ‌های ۱۷ و ۱۸فروردین ۱۴۰۵ دو جلسه دادگاه جداگانه برای این زندانی سیاسی برگزار شده است: نخست، در ۱۷فروردین در شعبه ۱۰۵ دادگاه کیفری دو قزوین، و سپس در ۱۸فروردین در شعبه دوم دادگاه انقلاب و عمومی قزوین به ریاست قاضی تشکری. در جلسه رسیدگی شعبه ۱۰۵، اتهام «اخلال در نظم و آسایش عمومی» به او تفهیم شده است، اما تا زمان تنظیم این گزارش، حکم مربوطه به او ابلاغ نشده است.

در تاریخ ۱۸فروردین، به‌دلیل عدم حضور با حجاب اجباری در جلسه، رسیدگی به پرونده او با وقفه مواجه شد. این جلسه به‌صورت ویدئوکنفرانس و در یکی از اتاق‌های زندان چوبیندر قزوین برگزار شده بود. به گفته منابع مطلع، قاضی تشکری پس از اطلاع از حضور سوری بابایی چگینی بدون حجاب، از پذیرش دفاعیات او خودداری کرده و جلسه را متوقف کرده است. خانم بابایی چگینی ولی جلسه را ترک نکرده و تا پایان ساعت مقرر برای جلسه در اتاق مربوطه حضور داشته‌است.

در ادامه، روز چهارشنبه ۲۶فروردین ۱۴۰۵، ابلاغیه‌ای به او ارائه و رویت شده است. به گفته او، مأموران صرفاً از او خواسته‌اند که برگه را امضا کند.

بر اساس اطلاعات موجود، دو قاضی پرونده سوری بابایی چگینی، رضا باقری و قاضی تشکری، به‌عنوان قضات ناظر معرفی شده‌اند. همچنین، بازپرس پرونده در شعبه ۱۱ فردی به نام فتحی اعلام شده است.

بر اساس اظهارات منابع مطلع، گفته می‌شود قاضی فتحی در روند رسیدگی، فشار قابل‌توجهی بر خانواده این زندانی وارد کرده است. به گفته این منابع، اعضای خانواده طی بیش از دو ماه، هر هفته برای تأمین و ارائه وثیقه مراجعه کرده‌اند، اما هر بار با دلایل مختلف از پذیرش آن خودداری شده است. در نهایت نیز به خانواده اعلام شده که به‌دلیل سوابق این زندانی، امکان پذیرش وثیقه برای او وجود ندارد.

زندانیان امنیتی مثل سوری حق آزادی در زمان جنگ نداشتند

به گفته منابع مطلع، هم‌زمان با شرایط جنگی، شماری از زندانیان در زندان چوبیندر قزوین با تودیع وثیقه آزاد شده‌اند، اما سوری بابایی چگینی از این روند مستثنا شده است. خانواده این فعال مدنی و زندانی سیاسی بارها برای درخواست صدور و پذیرش وثیقه به زندان و مراجع قضایی استان مراجعه کرده‌اند. اگرچه در نهایت برای او قرار وثیقه صادر شده، اما به گفته منابع مطلع، مسوولان در عمل از پذیرش آن خودداری کرده‌اند.

طبق اطلاعات ایران‌وایر،‌در روز نخست بازداشت، برای سوری بابایی چگینی قرار وثیقه‌ای به مبلغ ۱۰۰ میلیون تومان بابت اتهام «اخلال در نظم و آسایش عمومی» و وثیقه‌ای دیگر به مبلغ ۵۰۰ میلیون تومان بابت اتهام‌های «تبلیغ علیه نظام» و «توهین به رهبری» تعیین شده است. با این حال، خانواده او اعلام کرده‌اند که با وجود مراجعات مکرر هفتگی برای تودیع وثیقه، هر بار بدون نتیجه بازگردانده شده‌اند.

به گفته این منابع، در پاسخ به پیگیری‌های خانواده، دلایل مختلفی برای عدم پذیرش وثیقه مطرح شده است؛ از جمله ارجاع به دستور دادستان یا ارجاع پرونده به شعبه ۱۱ بازپرسی. همچنین عنوان شده که بازپرس پرونده، فردی به نام فتحی، با استناد به مواردی از جمله «ایجاد بی‌نظمی در زندان»، از پذیرش وثیقه خودداری کرده است.

در موارد پیشین نیز این زندانی سیاسی با استناد به دلایل مشابه در بازداشت نگه داشته شده و در پرونده او ذکر شده بود که توانایی مالی برای تأمین وثیقه را نداشته است.

یک منبع مطلع در این‌باره می‌گوید: «فشارها تنها متوجه زندانیان نیست و خانواده‌های آنان نیز با آزار و اذیت قابل‌توجهی مواجه هستند. پدر سوری بابایی، که فردی سالخورده است، طی دو ماه گذشته هر هفته به امید فراهم کردن شرایط آزادی دخترش با وثیقه به مراجع قضایی مراجعه کرده، اما هر بار بدون نتیجه بازگردانده شده است. به گفته این منبع، مقامات هرگز به‌طور صریح اعلام نکرده‌اند که وثیقه پذیرفته نخواهد شد، بلکه او را به مراجعات بعدی ارجاع داده‌اند.»

این منبع همچنین می‌گوید که تداوم این روند می‌تواند با هدف افزایش فشار بر خانواده‌ها و بازداشت‌شدگان صورت گیرد، به‌گونه‌ای که پس از آزادی نیز از ادامه فعالیت‌های مدنی یا سیاسی آنان جلوگیری شود.

این منبع مطلع روند پیگیری درخواست‌های زندانیان و خانواده‌های آنان را چنین توصیف می‌کند: «قاضی ناظر بر زندان برای بررسی هر درخواست اعلام می‌کند که ابتدا باید در شورای زندان مطرح و درباره آن تصمیم‌گیری شود و سپس نتیجه به قاضی ناظر ارجاع داده شود. با این حال، به گفته او، قاضی ناظر معمولاً پاسخ مستقیمی به زندانی ارائه نمی‌دهد و اعلام می‌کند که نتیجه از طریق خانواده به اطلاع خواهد رسید.»

به گفته این منبع، خانواده‌های زندانیان که در مواردی افراد سالخورده نیز در میان آنان هستند، ناچارند از ساعات اولیه صبح، گاه از حدود ۴ یا ۵ بامداد، برای مراجعه به مراجع قضایی و دریافت نوبت اقدام کنند. آنان باید مدت طولانی در انتظار بمانند تا امکان ملاقات با قاضی فراهم شود، اما در بسیاری از موارد، درخواست‌ها رد می‌شود.

در برخی موارد، پذیرش درخواست‌ها به عواملی خارج از روند رسمی وابسته می‌شود؛ از جمله درخواست «بخشش» از سوی زندانی یا پیگیری‌های مکرر و حضوری خانواده‌ها. او می‌گوید در غیر این صورت، با درخواست‌های قانونی نیز موافقت نمی‌شود. این منبع می‌گوید: «اگر خانواده‌ها مقابل قاضی گریه و زاری و التماس نکنند درخواست زندانی را رد می‌کنند».

وضعیت غذا و بهداشت زندان چوبیندر قزوین نگران کننده است

طبق اطلاعات رسیده به ایران‌وایر، همچنین، وضعیت تغذیه در زندان چوبیندر قزوین «نامناسب، غیربهداشتی و فاقد کیفیت» توصیف شده و نگرانی‌هایی را برانگیخته است. به گفته منابع مطلع، فضای زندان سرد است و هیچ امکاناتی در اختیار زندانیان قرار ندارد. زندانیان در قطع ارتباط کامل با دنیای بیرون از زندان هستند. تلویزین‌های داخل بند‌ها را هم قطع کرده‌اند.

 شماری از زندانیان تازه‌وارد که در روزهای جنگ با اتهامات امنیتی به زندان چوبیندر قزوین منتقل شده‌اند، از دسترسی به کارت تلفن محروم هستند. در نتیجه، برخی از زندانیان دیگر هنگام تماس با خانواده‌های خود، با برقراری تماس‌های کنفرانسی تلاش می‌کنند صدای این افراد را نیز به خانواده‌هایشان برسانند تا از وضعیت آنان مطلع شوند. تماس‌های تلفنی زندانیان تحت نظارت مسوولان زندان و در زمان‌هایی که توسط ناظر تعیین می‌شود، انجام می‌گیرد. مدت زمان این تماس‌ها نیز بسیار محدود عنوان شده است.