تهدید جانی زنان ورزشکار؛ درباره فوتبالیست‌های پناهنده در استرالیا چه می‌دانیم؟

۱۹ اسفند ۱۴۰۴-ایران وایر

در یک دهه اخیر، روند پناهندگی ورزشکاران ایرانی از بیم جان‌شان به کشورهای دیگر، رشدی چشم‌گیر داشته است. اما بدون تردید در کنار «علی کریمی» که پس از اعتراضات سراسری «زن، زندگی، آزادی» پس از قتل حکومتی «مهسا امینی» با شدیدترین تهدیدهای جانی از سوی حکومت ایران مواجه شد، پرونده فوتبالیست‌های ملی‌پوش زن ایران را جدی‌ترین مورد «تهدید جانی ورزشکاران ایرانی» در سال‌های اخیر دانست. 

دوشنبه ۱۸اسفند۱۴۰۴ پنج فوتبالیست از کاروان ۲۵ نفره تیم ملی فوتبال زنان ایران، به دلیل «تهدیدهای آشکار» و «خطر جانی» به دولت استرالیا اعلام پناهندگی کردند. آن‌ها با این تصمیم، شاید هم خودشان را نجات داده باشند و هم ۲۰ بازیکن دیگر تیم ملی فوتبال زنان ایران را از خطرات بزرگتر در مصونیت نگه دارند.

در این گزارش نگاهی می‌اندازیم به آن‌چه بر بازیکنان تیم ملی فوتبال ایران رفت و حقیقتی که توسط فدراسیون فوتبال جمهوری اسلامی و دستگاه ورزش نظام، پنهان می‌شود.

واکنش‌ها به پناهندگی زنان ملی‌پوش ایران چه بود؟ 

«فاطمه پسندیده»، «زهرا قنبری»، «زهرا سربالی»، «عاطفه رمضانی‌زاده» و «مونا حمودی» دوشنبه ۱۸اسفند۱۴۰۴ به استرالیا اعلام پناهندگی کردند.

در همان روز خبرهایی مبنی بر «تلاش» برخی بازیکنان دیگر برای اعلام پناهندگی در استرالیا به گوش رسید.

دلیل پناهندگی آن‌ها، نگرانی از بابت تهدیدهای بالقوه‌ای بود که از سوی رسانه‌های وابسته به سپاه پاسداران و چهره‌های رسانه‌ای تندرو با بازیکنان تیم ملی صورت گرفته بود. رسانه‌های سپاه این بازیکنان را «وطن‌فروش» و «خائن» لقب دادند و «محمدرضا شهبازی» مجری برنامه‌های صداوسیما حکومتی هم پنج‌شنبه ۱۴اسفند در واکنش به این کنش زنان ملی‌پوش ایران، این بازیکنان را «بی‌شرف» خواند و به صورت غیرمستقیم خواهان «اعدام شدن» آن‌ها به عنوان خائنین در شرایط جنگی شد.

بازیکنان تیم ملی فوتبال زنان ایران دوشنبه ۱۱اسفند۱۴۰۴ در بازی نخست مقابل کره‌جنوبی در اعتراض به سرکوب و کشتار مردم ایران در جریان اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴ از خواندن سرود جمهوری اسلامی خودداری کردند. این کنش، دو روز پس از انتشار خبر مرگ «علی خامنه‌ای»، رهبر جمهوری اسلامی بر اثر حملات آمریکا و اسراییل به بیت رهبری بود.

ساعاتی پس از اعلام پناهندگی ۵ بازیکن تیم ملی فوتبال ایران، «دونالد ترامپ»، رییس‌جمهور آمریکا، در پیامی در شبکه اجتماعی «تروث سوشیال» از دولت استرالیا خواست بازیکنان تیم ملی فوتبال زنان ایران را به این کشور بازنگرداند و به آن‌ها پناهندگی بدهد.

دونالد ترامپ در این پیام نوشت بازگرداندن این بازیکنان به ایران «یک اشتباه انسانی فاجعه‌بار» خواهد بود و مدعی شد که این دختران در بازگشت به ایران «به احتمال زیاد کشته خواهند شد.»

رییس جمهوری آمریکا خطاب به نخست‌وزیر استرالیا نوشت: «این کار را نکنید، آقای نخست‌وزیر، به آن‌ها پناهندگی بدهید. اگر شما این کار را نکنید، آمریکا آن‌ها را خواهد پذیرفت.»

ساعتی بعد، بیانیه‌ای از سوی فدراسیون فوتبال جمهوری اسلامی خطاب به فیفا منتشر شد که حرف‌های دونالد ترامپ را «ناصواب» خوانده و خواهان برخورد فدراسیون جهانی فوتبال با «دولت آمریکا» شده بود.

در این بیانیه نوشته شده بود: «فدراسیون فوتبال جمهوری اسلامی ایران امید دارد با ورود به موقع جامعه بین‌المللی فوتبال به اظهارات بی‌مبنا و غیرقانونی رییس جمهور آمریکا که اساسا هیچ معنای حقوقی در آن نهفته نیست رسیدگی شود.»

ایران وایر از منابع آگاه خود در ایران مطلع شده که این بیانیه توسط مدیر روابط عمومی وزارت ورزش و جوانان نگارش شده و برای فدراسیون فوتبال ارسال شده بود. در بخش دیگری از این بیانیه که به قلم «محسن معتمدکیا» نوشته شده آمده است: «بازیکنان تیم ملی بانوان جمهوری اسلامی ایران پیش از سوت آغاز مسابقات خود در رقابت های جام ملت های آسیا در استرالیا غیرتمندانه سرود پرافتخار جمهوری اسلامی ایران را سر دادند و در کنار آن به رزمندگان ایران اسلامی سلام نظامی انجام دادند.»

چرا دوشنبه فقط ۵ بازیکن درخواست پناهندگی دادند؟ 

واکنش استرالیا به درخواست پناهندگی ۵ ملی‌پوش زن ایرانی، سریع‌تر از حد تصور بود. به نظر می‌رسد پیام روشن دونالد ترامپ برای دولت استرالیا، تاثیری ویژه داشت.

«تونی برک»، وزیر امور داخلی استرالیا، شامگاه دوشنبه ۱۸اسفند۱۴۰۴ اعلام کرد استرالیا به پنج عضو تیم ملی فوتبال زنان ایران که برای شرکت در یک تورنمنت به این کشور سفر کرده بودند، پناهندگی اعطا کرده است.

روندی بی‌سابقه در اعطای پناهندگی که نشان دهنده درک خطر بالقوه‌ای است که از جانب سپاه پاسداران و حکومت ایران متوجه این دختران شده بود.

او در گفت‌وگو با رسانه‌ها گفت که این زنان به «مکانی امن» منتقل شده‌اند و او خود شخصا با آن‌ها دیدار کرده است.

تونی برک همچنین گفته است: «به دیگر اعضای تیم ایران هم می‌گویم که همین فرصت برای آن‌ها نیز وجود دارد. استرالیا تیم ملی فوتبال زنان ایران را در قلب خود جای داده است.»

یک فرد آگاه به ایران وایر گفته که تا شامگاه یکشنبه ۱۷اسفند، دست‌کم ۸ بازیکن تیم ملی زنان ایران قصد اعلام پناهندگی به استرالیا را داشتند. او تاکید می‌کند که تا پیش از سفر بازیکنان به استرالیا، هیچ یک از بازیکنان حتی کمترین برنامه‌ای برای بازنگشتن به ایران نداشتند و تصمیم‌گیری برای اعلام پناهندگی صرفا پس از «حتمی شدن برخوردهای امنیتی و قضایی» آغاز شد.

منبع ایران وایر می‌گوید برخی از بازیکنان، از بیم مواجه شدن با ماموران حراست فدراسیون فوتبال که مقابل ورودی و خروجی‌های هتل تیم ملی حضور داشتند، موفق به خروج از هتل نشدند. فرد آگاه به ایران وایر گفت که این حجم از ترس بازیکنان از ماموران حراستی که در استرالیا، هیچ‌گونه قدرت اجرایی ندارند، نشانه رعب و وحشتی است که حکومت در دل ملی‌پوش‌های زن ایرانی انداخته است.

آیا پناهنده‌ها، جان سایر بازیکنان را نجات می‌دهند؟ 

یک منبع آگاه ۱۵اسفند۱۴۰۴ به ایران وایر اطلاع داده بود که پس از دیدار تیم‌های ملی فوتبال زنان ایران و کره‌جنوبی در رقابت‌های جام ملت‌های زنان آسیا، سازمان‌های امنیتی با همکاری فدراسیون فوتبال و وزارت ورزش و جوانان، از طریق اعضای درجه یک خانواده بازیکنان با آن‌ها تماس گرفته و آن‌ها را تهدید کرده بودند که در صورت هم‌خوانی نکردن سرود جمهوری اسلامی و خودداری از اجرای حرکت «سلام نظامی» در بازی دوم، اعضای خانواده‌شان بازداشت خواهند شد.

ایران وایر از دو منبع مطلع خود مطلع شده بود که ماموران سازمان اطلاعات سپاه با حضور در خانه این بازیکنان و از طریق ایجاد رعب و وحشت برای والدین یا اعضای خانواده‌شان، آن‌ها را تهدید کرده بودند.

منابع ایران وایر در ایران حالا می‌گویند پناهندگی ۵ بازیکن تیم ملی فوتبال زنان ایران، واکنش گسترده رسانه‌های بین‌المللی و همین طور متن پیام دونالد ترامپ در شبکه‌ «تروث‌ سوشال»، بخش‌هایی از معادله نهادهای امنیتی برای برخورد «عبرت‌آموز» با زنان فوتبالیست را برهم زده است.

یک فرد آگاه به ایران وایر گفته است که پروژه مشترک وزارت ورزش و جوانان و سازمان اطلاعات سپاه، «گرفتن اعتراف اجباری از بازیکنان»، «حبس خانگی و ممنوعیت ارتباط با فضای بیرون» و در نهایت «محاکمه ملی‌پوش‌های زن به اتهاماتی از جمله «همکاری با دولت متخاصم» و «تبلیغ علیه نظام» بوده است.

منابع ایران وایر اما می‌گویند پس از انتشار گسترده خبر تهدیدهای جانی برای این بازیکنان، درخواست پناهندگی ۵ ملی‌پوش زن و همین طور واکنش سریع دونالد ترامپ، این دو نهاد برای برخورد با سایر ملی‌پوش‌ها دچار تردید شده‌اند.