۱۸ اسفند ۱۴۰۴-کانون حقوق بشر ایران
کانون حقوق بشر ایران، دوشنبه ۱۸ اسفندماه ۱۴۰۴ – همزمان با ادامه جنگ و تشدید درگیریهای نظامی در منطقه، گزارشها از کشته شدن دهها دانشآموز دختر در حمله موشکی به یک مدرسه ابتدایی در میناب موجی از واکنشهای بینالمللی را برانگیخته است. کارشناسان سازمان ملل این حمله را نقض آشکار قوانین بینالمللی دانستهاند. در همین حال مای ساتو، گزارشگر ویژه سازمان ملل، با اشاره به وضعیت زنان در ایران تأکید کرده است که زنان و دختران ایرانی هم در بمبارانها کشته میشوند و هم در جریان اعتراضات سراسری جان خود را از دست میدهند.
حمله مرگبار به مدرسه دخترانه در میناب
کارشناسان سازمان ملل متحد در واکنش به حمله موشکی به یک مدرسه ابتدایی دخترانه در شهر میناب در استان هرمزگان، عمیقاً ابراز تأسف کردند. بر اساس گزارشها، این حمله که در ۲۸ فوریه ۲۰۲۶ و در جریان تشدید جنگ و درگیریهای نظامی در منطقه رخ داد، دستکم ۱۶۵ دانشآموز دختر را به کام مرگ کشاند و شمار زیادی دیگر را زخمی کرد.
به گفته منابع منتشرکننده این گزارش، یک موشک در ساعات برگزاری کلاسها به مدرسه دخترانه «شجره طیبه» اصابت کرد. قربانیان این حمله عمدتاً دختران ۷ تا ۱۲ ساله بودند و بخشهای بزرگی از ساختمان مدرسه در حالی که کلاسها در جریان بود تخریب شد.
کارشناسان سازمان ملل در بیانیه خود اعلام کردند: «حمله به یک مدرسه نشاندهنده حملهای مستقیم به کودکان، به آموزش و به آینده یک جامعه است. هیچ توجیهی برای کشتن دختران در کلاس درس وجود ندارد.»
مدارس؛ اهدافی غیرنظامی در قوانین بینالمللی
کارشناسان سازمان ملل تأکید کردند که مدارس طبق حقوق بینالملل بشردوستانه از جمله اهداف غیرنظامی محسوب میشوند و کودکان بهطور خاص تحت حمایت این قوانین قرار دارند.
به گفته آنان، هدف قرار دادن ساختمانهای آموزشی که اهداف نظامی نیستند، طبق قوانین بینالمللی میتواند مصداق جنایت جنگی باشد. در ماده ۸ اساسنامه رم نیز حمله عمدی به مراکز آموزشی در شرایطی که هدف نظامی محسوب نشوند، از جمله جرایم جنگی به شمار آمده است.
این کارشناسان همچنین خواستار انجام تحقیقات فوری، مستقل و بیطرفانه درباره این حمله شدند و تأکید کردند که عاملان هرگونه نقض قوانین بینالمللی باید پاسخگو باشند.
در بیانیه آنان آمده است: «با غیرنظامیان هرگز نباید بهعنوان ابزار جنگی رفتار شود.»
یادآوری مای ساتو از سرنوشت زنان و دختران ایرانی
همزمان با انتشار این گزارش، مای ساتو با انتشار پیامی به مناسبت روز جهانی زن به وضعیت زنان و دختران ایرانی اشاره کرد.
او در پیام خود نوشت که در این روز به زنانی فکر میکند که باید در کنار دیگران در روز جهانی زن حضور داشته باشند اما جان خود را از دست دادهاند؛ زنانی که در حملات نظامی کشته شدند و همچنین زنانی که در ارتباط با اعتراضات سراسری بازداشت، ناپدید یا کشته شدند.
به گفته او، داستان این زنان و دختران باید به خاطر سپرده شود و فراموش نشود.
این اظهارات در شرایطی مطرح شده است که به گفته ناظران، زنان و دختران در ایران هم در جریان جنگ و بمبارانها قربانی میشوند و هم در اعتراضات داخلی با سرکوب شدید روبهرو هستند.
اعتراضات سراسری و قربانی شدن کودکان
کارشناسان سازمان ملل در گزارش خود همچنین به سرکوب اعتراضات سراسری در ایران اشاره کردند. بر اساس گزارشهای منتشر شده، از زمان آغاز اعتراضات گسترده در دسامبر ۲۰۲۵، بیش از ۲۰۰ کودک در جریان برخورد نیروهای امنیتی کشته شدهاند.
در میان این قربانیان شمار قابل توجهی از دختران دیده میشود. علاوه بر این، بسیاری از کودکان و نوجوانان نیز بازداشت شدهاند و برخی از آنان با خطر مجازاتهای سنگین، از جمله حکم اعدام، روبهرو هستند.
زنان و دختران؛ قربانیان دوگانه جنگ و سرکوب
گزارش کارشناسان سازمان ملل همچنین به وضعیت گسترده تبعیض جنسیتی در ایران اشاره میکند. به گفته آنان، زنان و دختران در این کشور با محدودیتهای ساختاری و تبعیض در حوزههای مختلف از جمله ازدواج، طلاق، ارث و دسترسی به عدالت روبهرو هستند.
در چنین شرایطی، تشدید جنگ و درگیریهای نظامی میتواند آسیبپذیری زنان و دختران را بیشتر کند. کارشناسان سازمان ملل تأکید کردند که نابودی یک مدرسه دخترانه و کشته شدن دانشآموزان در کلاس درس نمونهای آشکار از نابود شدن آینده یک نسل است.
به گفته آنان، چنین حملاتی نه تنها جان کودکان را میگیرد بلکه امیدها، فرصتها و آیندهای را که آموزش میتواند برای آنان فراهم کند از بین میبرد.
بهای جنگطلبی برای مردم
در حالی که جنگ و تنشهای نظامی در منطقه ادامه دارد، بسیاری از تحلیلگران معتقدند که مردم عادی بیشترین بهای این درگیریها را میپردازند. در ایران نیز شهروندان در شرایطی قرار گرفتهاند که هم در اعتراضات داخلی کشته میشوند و هم در حملات و بمبارانهای ناشی از جنگ جان خود را از دست میدهند.
به گفته ناظران، این وضعیت نشان میدهد که مردم عملاً قربانیان اصلی جنگ و سیاستهای تنشآفرین هستند.
درخواست برای توقف درگیریها
در پایان، کارشناسان سازمان ملل بار دیگر خواستار پایان فوری درگیریها شدند و از همه طرفها خواستند که به تعهدات خود در چارچوب قوانین بینالمللی بشردوستانه پایبند باشند.
آنان تأکید کردند که حفاظت از غیرنظامیان، بهویژه زنان و کودکان، باید در اولویت قرار گیرد و آموزش نیز باید حتی در زمان جنگ بهعنوان یکی از عناصر حیاتی برای حفاظت از جامعه مورد توجه قرار گیرد.
به گفته آنان، آموزش میتواند به ایجاد تابآوری، حفاظت اجتماعی و بازسازی آینده جوامع کمک کند؛ آیندهای که در سایه جنگ و خشونت بهشدت در معرض تهدید قرار گرفته است.
